Minnesota Çok Aşamalı Kişilik Envanteri (MMPI), günümüzde en yaygın olarak kullanılan psikometrik anketlerden biridir. 1989 yılında Minnesota Üniversitesi, MMPI’yi revize ederek tutarlı T puanları ve yeni normlar getiren MMPI-2’yi yayınladı. Ekim 2020’de Minnesota Üniversitesi Yayınları, Minnesota Çok Aşamalı Kişilik Envanteri-3’ü (MMPI-3) yayınladı. MMPI-2’den farklı olarak, MMPI-3 yalnızca MMPI-2-RF’nin bir revizyonudur ve önemli pratik değerini koruyan MMPI-2’nin yerini tam olarak almamaktadır. Bununla birlikte, toplumsal değerler zaman içinde önemli değişikliklere uğramaktadır. MMPI-2, belirli sosyokültürel bağlamlar içindeki belirli popülasyonlar için normatif verilerin oluşturulmasını gerektirir ve orijinal normatif standartlar artık mevcut popülasyonun psikolojik özelliklerini ve davranış kalıplarını doğru bir şekilde yansıtmayabilir. Aynı zamanda, modern yaşam tarzları, iş ile ilgili stres, sosyal kalıplar ve aile yapılarıdaki değişikliklerle birlikte geçmiştekinden büyük ölçüde farklılaşmaktadır — bunların tümü, insanların psikolojik durumlarını ve davranışsal tezahürlerini doğrudan etkilemektedir. Normların revize edilmesi, değerlendirme aracının bu değerlerdeki kaymalara ve sosyal çevrede meydana gelen değişikliklere daha etkili bir şekilde uyum sağlamasını mümkün kılacaktır. Bu, değerlendirme sonuçlarının doğruluğunu ve geçerliliğini garanti edecek ve mevcut sosyal bağlam içinde bireylerin ruh sağlığı durumunun daha kesin bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayacaktır.
1. Konu ve yöntemler
1.1 Konular
Bu çalışmada toplam 5.358 katılımcıya anket uygulandı ve 3.066 geçerli anket elde edildi. Katılımcıların ortalama yaşı 26,3 idi; bunların %40,97’si erkek, %59,03’ü kadındı. Ayrıntılı bilgi için bkz. Tablo 1.
1.2 Yöntemler
Bu çalışmada değerlendirme aracı olarak standartlaştırılmış MMPI-2 kullanılmıştır.
2. Sonuçlar ve analiz.
2.1 Doğu Asya Normları-R Sürümü (Karşılaştırmalı Sürüm).
Bu çalışmada, mevcut katılımcı örnekleminin ham puanları kullanılarak doğrudan MMPI-2 Doğu Asya Normları-R Sürümü (Karşılaştırmalı Sürüm) oluşturulmuş ve bu normlar orijinal ABD normlarıyla karşılaştırılmıştır. Hs, Pd, Pt, Sc ve Ma ölçekleri, en az 60 T-puanı pozitif kriter olarak kullanan K-düzeltmesi ile ayarlanmıştır. R Sürümü’ndeki tüm ölçekler tutarlı T-puanları kullanılarak puanlanırken, ABD normlarındaki tüm ölçekler tutarlı T-puanları kullanmamaktadır (Mf ve Si ölçekleri doğrusal T-puanları kullanmaktadır). Doğu Asya Normu-R Sürümü’nün ‘MMPI-2-Koss-Butcher Anahtar Maddeleri’ ve ‘MMPI-2-Lachar-Wrobel Anahtar Maddeleri’ de tutarlı T-puanları kullanmaktadır (ABD normları bu iki alt ölçek için T-puan standartlarını içermemektedir). İki norm arasında her bir MMPI-2 alt ölçeği için T-puanı standartlarının genel bir karşılaştırması yapılmıştır. Veri sınırlamaları nedeniyle, analiz yaş veya eğitim gibi alt gruplara ayrılmamıştır. Veriler, MMPI-2’nin Doğu Asya Norm-R versiyonunun istatistiksel özelliklerinin ABD normlarıyla tutarlı olduğunu göstermektedir; herhangi bir fark, katılımcıların sosyal değerleri ve ortamlarındaki farklılıkların normal bir tezahürüdür.
2.1.1 Klinik ölçekler
Doğu Asya Normları-R ile ABD Normları arasındaki klinik ölçeklerin uyum T-puanlarındaki farklılıklar Tablo 2 ve 3’te gösterilmiştir.
2.1.2 Geçerlilik ölçekleri
Doğu Asya Normları-R ile ABD Normları arasındaki geçerlilik ölçeklerinin uyum T-puanlarındaki farklar Tablo 4 ve 5’te gösterilmiştir.
2.1.3 İçerik ölçekleri
Doğu Asya Norm-R versiyonu ile ABD normu arasındaki içerik ölçeği tutarlılığına ilişkin T puanlarındaki farklılıklar Tablo 6 ve 7’de gösterilmiştir.
2.1.4 Yeniden Oluşturulmuş Klinik Ölçekler
Doğu Asya Norm-R versiyonu ile ABD normu arasındaki içerik ölçeği tutarlılığına ilişkin T puanlarındaki farklılıklar Tablo 8 ve 9’da gösterilmiştir.
2.2 Anormal Grubun Karşılaştırılması
Anormal grup (erkekler) için, hem Doğu Asya Norm-R hem de ABD Norm T-puanları, normal T-puan seviyesinden (T60) çok önemli farklılıklar gösterdi. Her iki versiyon da puanlamada tutarlılık T-puanlarını kullandığından, Doğu Asya T-puanı 70 veya daha yüksek olduğunda, temel ölçeklerdeki T-puanları ABD T-puanlarından en fazla bir standart sapma kadar farklılık göstermektedir.
2.2.1 Klinik ölçekler
Anormal grup için Doğu Asya Norm-R ile ABD Normu arasındaki klinik ölçeklerin ortalaması, standart sapması ve T puanlarındaki farklılıklar Tablo 10’da gösterilmiştir.
2.2.2 Yeniden Oluşturulmuş Klinik Ölçekler
Anormal grup için Doğu Asya Norm-R ile ABD Normu arasında yeniden yapılandırılmış klinik ölçeklerin ortalaması, standart sapması ve T puanlarındaki farklılıklar Tablo 11’de gösterilmiştir.
2.2.3 MMPI-2’nin Önemli Maddeleri
Doğu Asya Norm-R versiyonu, ‘MMPI-2-Koss-Butcher Anahtar Maddeleri’ ve ‘MMPI-2-Lachar-Wrobel Anahtar Maddeleri’ için tutarlılık T-puanlarını kullanmaktadır; ancak pozitif eşik değeri T60 olarak sabit kaldığından, bu durumun daha ayrıntılı bir veri doğrulaması gerektirmektedir.
Koss-Butcher ölçeğinin ana bileşenleri arasında altı alt ölçek yer almaktadır: Kb1 Şiddetli Anksiyete, Kb2 Depresif ve İntihar Düşünceleri, Kb3 Tehditkar Saldırganlık, Kb4 Alkol Kötüye Kullanımına Bağlı Durumsal Stres, Kb5 Zihinsel Karışıklık ve Kb6 Zulüm Fikirleri.
Lachar-Wrobel Anahtar Öğeleri 11 ölçekten oluşur: LW1 Kaygı ve Gerginlik; LW2 Depresyon ve Endişe; LW3 Uyku Bozuklukları; LW4 Anormal İnançlar; LW5 Anormal Düşünme ve Deneyimler; LW7 Antisosyal Tutumlar; LW8 Aile Çatışması; LW9 Öfke Sorunları; LW10 Cinsel Endişeler ve Sapmalar; ve LW11 Somatik Semptomlar.
3. Tartışma
Veriler, Doğu Asya Normları-R versiyonu ile ABD normları karşılaştırıldığında, Doğu Asya nüfusları için pozitif tarama sonuçlarının geçerliliğinin oldukça benzer olduğunu göstermektedir. Aradaki farklar, yalnızca katılımcıların sosyal değerleri ve yaşam ortamlarındaki farklılıklardan kaynaklanan gerçek verileri yansıtmaktadır.
3.1 Temel Ölçekler Arasındaki Farkların Tartışılması
3.1 Temel ölçeklerdeki farklılıkların ele alınması
3.1.1 Ana ölçekler (erkekler)
Erkeklerdeki Hy(1) için pozitif T-puanlarındaki fark -0,66 idi; bu da Doğu Asyalı erkeklerin kendi sağlıklarına daha duyarlı olduklarını, Batılı erkeklerin ise semptomların şiddetine daha fazla önem verdiklerini göstermektedir.
Erkek Hy(3) grubu için pozitif T-puanlarındaki fark -0,51 idi; bu da Doğu Asya kültürlerindeki erkeklerin duygularını daha dolaylı bir şekilde ifade ettiklerini ve psikolojik sıkıntılarını dolaylı yollardan ortaya koyma eğiliminde olduklarını göstermektedir. Buna karşılık, Batı kültürleri doğrudan ifadeyi teşvik ettiğinden, erkeklerin duygularını doğrudan dışa vurma olasılıkları daha yüksektir.
Erkekler arasında Mf(5) için pozitif T-skor farkı -0,41’dir; bu, Doğu Asya kültürlerinde geleneksel cinsiyet rollerinin ön plana çıktığını ve erkeklerin toplumsal kısıtlamalar nedeniyle daha geleneksel davranışlar sergilediğini göstermektedir; buna karşılık, Batı kültürleri daha çeşitlidir ve erkeksi özellikleri daha kolay kabul etmektedir.
Erkekler arasında Sc(8) için pozitif T-skor farkı 0,37 olup, bu durum Doğu Asya kültürlerindeki erkeklerin psikolojik sıkıntıları içselleştirme eğiliminde olduklarını ve hastalıkla ilgili damgalanma nedeniyle testte daha temkinli yanıtlar verdiklerini göstermektedir. Buna karşılık, Batı kültürleri daha açıktır ve damgalanma düzeyi daha düşüktür; bu da erkeklerin kendilerini daha doğrudan ifade etmelerine yol açmaktadır.
Erkeklerde Ma(0) için pozitif T-skor farkı -0,79’dur. Batı kültürlerinden farklı olarak, Doğu Asya kültürlerinde erkeklerin duygusal ifadelerinde önemli farklılıklar görülmektedir. Doğu Asya kültürleri daha çekingendir ve stres altında hipomanik belirtiler daha belirgindir. Amerikan kültürü ise bireyselliği ön plana çıkarır ve hipomanik belirtilere karşı daha hoşgörülüdür.
3.1.2 Ana Ölçekler (Kadınlar)
Hy(3) ölçeğinde kadınlar için pozitif T-skor farkı -0,45 idi. Bu, Doğu Asyalı kadınların daha çekingen olduklarını ve duygusal ifadelerinin kısıtlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, duygusal sıkıntılarını bedensel belirtilere dönüştürme eğilimindedirler. Buna karşılık, Batılı kadınlar kendilerini daha doğrudan ifade ederler ve ölçek puanları gerçek duygusal durumlarını yansıtır.
Kadınlar arasında Mf(5) için pozitif T-skor farkı -0,60 olarak ölçüldü; bu da Doğu Asyalı kadınların “iyi eş ve anne” olma konusunda daha yoğun toplumsal beklentilerle karşı karşıya olduklarını ve geleneklerden sapan özellikleri sergilemekten çekindiklerini, buna karşılık Batılı kadınların kendilerini ifade etme konusunda daha özgür olduklarını göstermektedir.
Sc(8) ölçeğindeki pozitif T-skor farkı 0,82 olarak ölçüldü; bu da Doğu Asya kültürünün toplumsal uyumu ve sosyal değerlendirmeyi ön plana çıkardığını göstermektedir. Doğu Asyalı kadınlar başkalarının görüşlerini daha fazla önemsiyor olabilir; bu da içsel stresi ve altta yatan psikolojik sıkıntıları ortaya koymalarını zorlaştırmaktadır. Bununla birlikte, bu sorunlar SC ölçeğindeki belirli durumlarda daha kolay bir şekilde ortaya çıkabilir. Batı kültürü kişisel ifadeye ve kendini gerçekleştirmeye daha fazla önem verir; bu da Batılı kadınların psikolojik sıkıntılarını doğrudan ifade etme olasılığının daha yüksek olduğu anlamına gelir.
Kadınlar arasında Si(0) için pozitif T-skor farkı 0,82 olup, bu durum Doğu Asyalı kadınların stresi içselleştirme eğiliminde olduklarını ve geleneksel kalıpların kısıtlamasına maruz kaldıklarını, buna karşılık Batılı kadınların duygularını ifade etme konusunda daha açık olduklarını göstermektedir.
3.2 Uygulamalı doğrulama
Doğu Asya Normları-R Sürümü (Karşılaştırmalı Baskı), klinik, adli ve mesleki seçme ortamlarında pratiklik ve etkinlik açısından hâlâ geçerliliğinin kanıtlanmasına ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca, örneklemin ayırt edici gücünün daha da genişletilmesi gerekmektedir (örneğin, farklı alt grupları içerecek şekilde). Nihai hedef, normların “bilimsel titizliği” ile “pratikliği” arasında bir denge kurarak, psikometrik standartları karşıladıklarından emin olmak ve aynı zamanda Doğu Asya nüfusunun gerçek ihtiyaçlarını da karşılamaktır.
MMPI-2 Yorum Raporuna Örnek